سرطان پستان عموماً بهعنوان بیماری مختص زنان شناخته میشود، اما مردان نیز در معرض خطر این بیماری قرار دارند، هرچند که شیوع آن کمتر از ۱% از کل موارد سرطان پستان است. این بیماری ناشناخته و اغلب تشخیص دادهنشده در مردان، میتواند به دلیل تأخیر در تشخیص، جدیتر باشد. مقاله حاضر با هدف آگاهیبخشی درباره سرطان پستان در مردان، علل، علائم، روشهای تشخیص، درمان و پیشگیری از این بیماری تهیه شده است.
سرطان پستان در مردان چیست؟
سرطان پستان در مردان، نوعی تومور بدخیم است که در بافت پستان رشد میکند. بافت پستان مردان بهمراتب کمتر از زنان است، اما ساختار مشابهی دارد که شامل غدد شیری، مجاری و بافت چربی است. این سرطان معمولاً در مردان بالای ۶۰ سال مشاهده میشود، اما در سنین کمتر نیز ممکن است رخ دهد.
علائم سرطان پستان در مردان
تشخیص زودهنگام علائم سرطان پستان، شانس موفقیت درمان را افزایش میدهد. مهمترین علائم این بیماری شامل موارد زیر است:
- وجود توده یا برآمدگی در پستان: اغلب بدون درد است و ممکن است در لمس احساس شود.
- تغییرات پوستی: پوست اطراف توده ممکن است قرمز، ضخیم یا چروکیده شود.
- ترشح از نوک پستان: بهویژه ترشح خونآلود یا غیرطبیعی.
- فرورفتگی یا تغییر شکل نوک پستان: این تغییرات میتوانند نشانه رشد تومور باشند.
- تورم یا درد در غدد لنفاوی زیر بغل: ممکن است نشاندهنده گسترش سرطان باشد.
علل و عوامل خطر سرطان پستان در مردان
عوامل ژنتیکی
یکی از قویترین عوامل خطر سرطان پستان در مردان، وجود جهشهای ژنتیکی در ژنهای BRCA1 و BRCA2 است. این جهشها احتمال ابتلا به سرطان پستان و پروستات را افزایش میدهند. سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان نیز اهمیت ویژهای دارد.
عدم تعادل هورمونی
افزایش سطح هورمون استروژن در مردان به دلایل مختلف، مانند چاقی یا بیماریهای کبدی، خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهد. مصرف طولانیمدت داروهای هورمونی نیز میتواند عامل مؤثری باشد.
سبک زندگی و عوامل محیطی
- چاقی: چربی اضافی بدن هورمون استروژن تولید میکند که به رشد سلولهای سرطانی کمک میکند.
- مصرف الکل: نوشیدن زیاد الکل، خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهد.
- اشعه و مواد شیمیایی: قرار گرفتن در معرض مواد رادیواکتیو یا شیمیایی مضر، از جمله عوامل محیطی خطرناک هستند.
- سابقه جراحی یا آسیبهای پستان: این موارد ممکن است احتمال بروز تغییرات سرطانی را افزایش دهند.
روشهای تشخیص سرطان پستان در مردان
تشخیص بهموقع این بیماری، کلید درمان موفق است. روشهای تشخیص عبارتاند از:
۱٫ معاینه فیزیکی
پزشک، پستان و غدد لنفاوی زیر بغل را بررسی کرده و به دنبال تودهها یا تغییرات غیرطبیعی میگردد.
۲٫ ماموگرافی
این روش تصویربرداری، ساختار داخلی بافت پستان را نشان داده و به تشخیص تودهها کمک میکند.
۳٫ سونوگرافی
سونوگرافی برای بررسی ماهیت توده (جامد یا کیستیک بودن آن) استفاده میشود.
۴٫ بیوپسی (نمونهبرداری)
بیوپسی یکی از دقیقترین روشهای تشخیص است که در آن، نمونهای از بافت مشکوک برای بررسی سلولی گرفته میشود.
۵٫ آزمایش ژنتیکی
برای مردانی که سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان دارند، آزمایش ژنتیکی میتواند وجود جهشهای ژنتیکی مرتبط با سرطان را مشخص کند.
درمان سرطان پستان در مردان
۱٫ جراحی
جراحی اصلیترین روش درمان سرطان پستان در مردان است که شامل ماستکتومی (برداشتن کامل بافت پستان) میشود. گاهی غدد لنفاوی نیز در صورت درگیر بودن، برداشته میشوند.
۲٫ شیمیدرمانی
برای نابودی سلولهای سرطانی باقیمانده پس از جراحی یا کاهش اندازه تومور قبل از جراحی استفاده میشود.
۳٫ پرتودرمانی
این روش با استفاده از اشعه، سلولهای سرطانی باقیمانده را هدف قرار میدهد و از رشد مجدد آنها جلوگیری میکند.
۴٫ درمان هورمونی
در مردانی که سرطانشان به استروژن حساس است، داروهای ضد هورمونی مانند تاموکسیفن تجویز میشود.
۵٫ درمان هدفمند
داروهای هدفمند برای مختل کردن مسیرهای خاص رشد سلولهای سرطانی استفاده میشوند.
راههای پیشگیری از سرطان پستان در مردان
کنترل وزن و پیشگیری از چاقی
حفظ وزن سالم با کاهش چربی بدن، میزان تولید استروژن را کاهش میدهد.
مصرف غذاهای سالم
رژیم غذایی غنی از میوهها، سبزیجات و مواد آنتیاکسیدان، میتواند از بروز سرطان جلوگیری کند.
کاهش مصرف الکل
مصرف الکل را به حداقل برسانید.
فعالیت بدنی منظم
ورزش منظم به تنظیم سطح هورمونها کمک کرده و سیستم ایمنی را تقویت میکند.
مشاوره ژنتیکی
برای افرادی که سابقه خانوادگی سرطان دارند، بررسیهای ژنتیکی و مشاوره میتواند به شناسایی زودهنگام خطر کمک کند.
سوالات متداول
آیا سرطان پستان در مردان نادر است؟
بله، سرطان پستان در مردان بسیار نادر است و کمتر از ۱% کل موارد سرطان پستان را شامل میشود.
آیا مردان میتوانند بدون سابقه خانوادگی به سرطان پستان مبتلا شوند؟
بله، حتی در صورت نبود سابقه خانوادگی، عوامل محیطی و سبک زندگی میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند.
آیا درمان سرطان پستان در مردان موفقیتآمیز است؟
در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، بسیاری از مردان مبتلا به سرطان پستان میتوانند بهبود یابند.
چگونه میتوان خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش داد؟
حفظ وزن مناسب، اجتناب از مصرف الکل، فعالیت بدنی و کنترل عوامل خطر هورمونی میتوانند خطر را کاهش دهند.
نتیجهگیری
سرطان پستان در مردان، هرچند نادر است، اما ممکن است خطرناک باشد. آگاهی از علائم، عوامل خطر و روشهای پیشگیری میتواند به شناسایی زودهنگام این بیماری کمک کند. اگر علائمی مشاهده میکنید یا سابقه خانوادگی ابتلا دارید، با پزشک مشورت کنید. تشخیص زودهنگام، بهترین ابزار برای مقابله با این بیماری است.
دانش تندرستی 